Βασικά χρώματα: ποια, και γιατί τα πράσινα θαμπώνουν

Στο δημοτικό, και σε πολλά βιβλία ζωγραφικής, μαθαίνουμε τρία βασικά χρώματα: κόκκινο, κίτρινο και μπλε. Με αυτά, μας λένε, φτιάχνεις τα πάντα. Μετά αναμειγνύετε ένα κίτρινο και ένα μπλε, και το πράσινο βγαίνει μουντό, σχεδόν χακί . Ο κανόνας δεν είναι παράλογος, αλλά είναι ελλιπής: κανένα τρίο σωληναρίων δεν φτιάχνει όλα τα χρώματα, και τέλειο βασικό χρώμα δεν υπάρχει.

Τα ονόματα των σωληναρίων αυτού του μαθήματος εξηγούνται στο μάθημα 4.

Κάθε σωληνάριο γέρνει κάπου

Ένα «κίτρινο» δεν είναι ποτέ καθαρά κίτρινο. Το κίτρινο λεμονί γέρνει προς το πράσινο, το κίτρινο καδμίου προς το πορτοκαλί. Ούτε ένα «μπλε» είναι καθαρά μπλε: το ουλτραμαρίν γέρνει προς το μωβ, άρα προς το κόκκινο· το μπλε φθαλοκυανίνης γέρνει προς το πράσινο. Αυτή η κλίση λέγεται απόκλιση του σωληναρίου· οι ζωγράφοι μιλούν επίσης για ζεστή και ψυχρή εκδοχή ενός χρώματος.

Σε ένα μείγμα, οι αποκλίσεις αθροίζονται. Ένα κίτρινο που γέρνει προς το πορτοκαλί φέρνει λίγο κόκκινο. Το ίδιο και ένα μπλε που γέρνει προς το μωβ. Αναμείξτε τα και έχετε κίτρινο, μπλε… και κόκκινο. Και τα τρία βασικά μαζί κάνουν γκρι ή καφέ. Το πράσινο θαμπώνει.

Με το φως, όπως στο μάθημα 1: το πράσινο ενός μείγματος είναι το πράσινο φως που επιστρέφουν και τα δύο σωληνάρια. Ένα πορτοκαλί κίτρινο και ένα μωβ μπλε επιστρέφουν το καθένα λίγο πράσινο· δεν μένει σχεδόν τίποτα, και το μείγμα είναι μουντό.

Δύο ομάδες βασικών

Η ίδια κίνηση, κίτρινο + μπλε, με δύο ζεύγη σωληναρίων. Ποσότητες: 8, 4 και 2 μέρη κίτρινο προς 1 μπλε.

Hansa + φθαλοκυανίνη

Κίτρινο Hansa και μπλε φθαλοκυανίνης, τα βασικά «κυανό, ματζέντα, κίτρινο»: λαμπερά πράσινα.

Κάδμιο + ουλτραμαρίν

Κίτρινο καδμίου και ουλτραμαρίν, τα σχολικά βασικά «κόκκινο, κίτρινο, μπλε»: χακί και καφέ, κανένα λαμπερό πράσινο.

Για ένα λαμπερό χρώμα, δύο σωληνάρια που γέρνουν το ένα προς το άλλο

Ο κανόνας είναι απλός: για ένα λαμπερό χρώμα, διαλέξτε δύο σωληνάρια που γέρνουν το ένα προς το άλλο, προς το χρώμα που θέλετε.

• Λαμπερό πράσινο: ένα κίτρινο που γέρνει προς το πράσινο (λεμονί) και ένα μπλε που γέρνει προς το πράσινο (φθαλοκυανίνη) →.
• Λαμπερό μωβ: ένα κόκκινο που γέρνει προς το μπλε (ματζέντα) και ένα μπλε που γέρνει προς το κόκκινο (ουλτραμαρίν) →.
• Λαμπερό πορτοκαλί: ένα κίτρινο που γέρνει προς το κόκκινο (κίτρινο καδμίου) και ένα κόκκινο που γέρνει προς το κίτρινο (κόκκινο καδμίου) →.

Για ένα απαλό χρώμα, ένα πράσινο τοπίου για παράδειγμα, κάντε το αντίθετο: πάρτε δύο σωληνάρια που γέρνουν προς την άλλη μεριά, όπως το κίτρινο καδμίου (προς το πορτοκαλί) και το ουλτραμαρίν (προς το μωβ). Το μουντό δεν είναι λάθος, είναι επιλογή.

Τέσσερα πράσινα

Δύο κίτρινα, δύο μπλε, τέσσερα μείγματα, πάντα 4 μέρη κίτρινο προς 1 μπλε.

Κίτρινο λεμονί + μπλε φθαλοκυανίνης

Το λεμονί γέρνει προς το πράσινο, η φθαλοκυανίνη επίσης: τραβούν και τα δύο προς την ίδια μεριά, το πράσινο βγαίνει καθαρό.

Κίτρινο λεμονί + ουλτραμαρίν

Το λεμονί γέρνει προς το πράσινο, αλλά το ουλτραμαρίν γέρνει προς το μωβ: μπαίνει λίγο κόκκινο, το πράσινο θαμπώνει.

Κίτρινο καδμίου + μπλε φθαλοκυανίνης

Το κίτρινο καδμίου γέρνει προς το πορτοκαλί: το πράσινο μένει λαμπερό αλλά γίνεται ένα ζεστό κιτρινοπράσινο.

Κίτρινο καδμίου + ουλτραμαρίν

Γέρνουν και τα δύο προς το κόκκινο, το καθένα από τη μεριά του: το πράσινο γίνεται χακί, σχεδόν καφέ.

Δύο σωληνάρια για κάθε βασικό: τα διπλά βασικά

Από εδώ προκύπτει η παλέτα των «διπλών βασικών»: δύο κίτρινα, δύο κόκκινα, δύο μπλε, ένα από κάθε μεριά . Με αυτά τα έξι σωληνάρια και λευκό, διαλέγετε για κάθε μείγμα το ζεύγος που πάει προς τη σωστή κατεύθυνση.

Να αγοράσετε και ένα πράσινο; Δεν είναι υποχρεωτικό, αλλά ένα πράσινο από το σωληνάριο είναι συχνά πιο λαμπερό, στην απόχρωσή του, από ένα μείγμα κίτρινου και μπλε, ειδικά το πράσινο φθαλοκυανίνης. Μετά το ζεσταίνετε με ένα κίτρινο, ή το ηρεμείτε με ένα χρώμα της γης.

Τα βασικά των τυπογράφων: κυανό, ματζέντα και κίτρινο

Μια άλλη απάντηση: πάρτε τα βασικά της εκτύπωσης. Οι τυπογράφοι δεν χρησιμοποιούν το κόκκινο, το κίτρινο και το μπλε του σχολείου, αλλά τρία μελάνια: κυανό, ματζέντα και κίτρινο. Τα πιο κοντινά σωληνάρια, το μπλε φθαλοκυανίνης για το κυανό, η ματζέντα κινακριδόνης και ένα κίτρινο Hansa, δίνουν πολύ πιο λαμπερά πράσινα και μωβ από το τρίο κόκκινο, κίτρινο, μπλε. Είναι το κουτί «Βασικά χρώματα (C M Y W K)» στο Tubomix: κυανό, ματζέντα και κίτρινο, συν λευκό και μαύρο. Για πολύ λαμπερά πορτοκαλί και κόκκινα, ένα κόκκινο καδμίου μένει χρήσιμο.

Κοντά, αλλά όχι ίδια: μια οθόνη δείχνει χρώματα που αυτά τα σωληνάρια δεν φτάνουν, ακόμη και με πολύ λευκό.

Το κυανό του τυπογράφου

Το μπλε φθαλοκυανίνης είναι το σωληνάριο που πλησιάζει περισσότερο το κυανό. Προσθέστε του λευκό: πλησιάζει κι άλλο, αλλά δεν φτάνει ποτέ.

ΣκέτοΠολύ λευκό

Μπλε φθαλοκυανίνης, όπως βγαίνει από το σωληνάριο: διαφορά ΔE 89.

Το κόκκινο καδμίου και το ουλτραμαρίν, αντίθετα, κάνουν ένα βρόμικο μωβ, σχεδόν καφέ : το κόκκινο καδμίου γέρνει προς το πορτοκαλί, άρα φέρνει λίγο κίτρινο, το τρίτο βασικό. Για ένα καθαρό μωβ, πάρτε τη ματζέντα.

Ένα καθαρό μωβ, ή λάσπη

Ένα μωβ χρειάζεται ένα κόκκινο που γέρνει προς το μπλε. Συγκρίνετε τη ματζέντα και το κόκκινο καδμίου, το καθένα με ουλτραμαρίν.

Ματζέντα + ουλτραμαρίν

Η ματζέντα γέρνει προς το μπλε: με ουλτραμαρίν, ένα καθαρό μωβ που μένει μωβ και με λευκό.

Κάδμιο + ουλτραμαρίν

Το κόκκινο καδμίου γέρνει προς το κίτρινο: με ουλτραμαρίν συναντιούνται και τα τρία βασικά, και βγαίνει ένα γκριζοκαφέ.

Να θυμάστε

• Κανένα βασικό δεν είναι τέλειο: κάθε σωληνάριο γέρνει προς έναν από τους γείτονές του.
• Δύο σωληνάρια που γέρνουν το ένα προς το άλλο δίνουν ένα λαμπερό χρώμα.
• Δύο σωληνάρια που γέρνουν προς την άλλη μεριά δίνουν ένα απαλό, πιο μουντό χρώμα.
• Με δύο κίτρινα, δύο κόκκινα και δύο μπλε, βρίσκετε πάντα ένα ζεύγος που πάει προς τη σωστή κατεύθυνση.
• Το κυανό, η ματζέντα και το κίτρινο της εκτύπωσης δίνουν πιο λαμπερά πράσινα και μωβ από το κόκκινο, το κίτρινο και το μπλε του σχολείου.
• Για ένα πράσινο, ξεκινήστε από το κίτρινο και προσθέστε το μπλε λίγο λίγο: το μπλε είναι συχνά το πιο δυνατό από τα δύο, ειδικά η φθαλοκυανίνη.

Για περισσότερα

• Do “primary” colors exist?: ο Bruce MacEvoy δείχνει γιατί κανένα τρίο χρωμάτων δεν τα φτιάχνει όλα (στα αγγλικά).
• Color wheels: οι διάφοροι χρωματικοί κύκλοι, και τι μπορεί να προβλέψει ο καθένας (στα αγγλικά).
• Βασικά χρώματα: τα βασικά του φωτός, της εκτύπωσης και των ζωγράφων, στη Βικιπαίδεια.
• Χρωστικές: το επόμενο μάθημα, για να ξέρετε ποια χρωστική κρύβεται σε κάθε σωληνάριο.