ผสมสีในการทำงานจริง

คุณรู้ว่าอยากได้สีอะไร และพอรู้คร่าวๆ ว่าจะผสมอย่างไร ทีนี้ต้องผสมให้ได้โดยไม่เปลืองสีไปครึ่งหลอด นิสัยง่ายๆ ไม่กี่อย่างเปลี่ยนทุกอย่างได้

เริ่มจากสีอ่อน เติมสีที่แรงทีละนิด

เริ่มจากสีที่อ่อนที่สุดหรือแรงน้อยที่สุดเสมอ แล้วเติมสีที่แรงที่สุดทีละนิด สีน้ำเงินพทาโลเม็ดถั่วเดียวย้อมสีขาวกองใหญ่ได้ → ถ้าทำกลับกัน เติมขาวลงในสีน้ำเงินเม็ดถั่วเดียว คุณจะต้องใช้สีขาวหลายสิบเม็ดถั่วกว่าจะได้สีฟ้าอ่อนเท่ากัน กองสีใหญ่โต มากกว่าที่ต้องใช้เยอะ

ทีละเม็ดถั่ว

กองสีขาวขนาด 20 เม็ดถั่ว เติมสีน้ำเงินพทาโลทีละเม็ดถั่ว

▲ 1 เม็ดถั่ว

สีขาวสีน้ำเงินพทาโล

สีขาว 20 เม็ดถั่ว + สีน้ำเงินพทาโล 0 เม็ดถั่ว: สีขาว (น้ำหนัก 10)

ดูเม็ดถั่วแรก มันทำงานเกือบทั้งหมด เม็ดถัดๆ ไปเปลี่ยนสีน้อยลงเรื่อยๆ หลอดที่แรงจึงตักด้วยปลายมีดผสมสี ไม่เคยตักเป็นช้อน

ทำไมลำดับการผสมถึงสำคัญ

คุณเอาสีออกจากสีผสมไม่ได้ ถ้าเลยสีที่ต้องการ ต้องเติมสีอื่นทั้งหมดเพื่อดึงกลับ และกองสีก็โตขึ้นเรื่อยๆ ถ้าเริ่มจากฝั่งอ่อน คุณจะค่อยๆ เข้าใกล้สีทีละก้าวเล็กๆ และหยุดได้ตรงจังหวะ

ผสมตามลำดับไหน?

สีฟ้าอ่อนเดียวกัน ผสมสองวิธี

ขาวก่อน

สีน้ำเงินเม็ดถั่วเดียวก็ย้อมทั้งกองได้ เข้มไป? เติมขาวนิดหน่อยก็เรียบร้อย

น้ำเงินก่อน

สีขาวสู้สีน้ำเงินพทาโลแทบไม่ได้ ต้องใช้ถึง 20 เม็ดถั่วจึงได้สีฟ้าอ่อนเท่ากัน และกองสีใหญ่โตมาก

นี่คือหน้าที่ของลำดับการผสมที่จานสีของ Tubomix แสดงใต้สีผสมแต่ละสี (“ผสมตามลำดับไหน?”): บอกว่าเริ่มจากหลอดไหน และให้จุดตรวจ (“ควรได้แบบนี้”) คุณจะเข้าหาสีจากฝั่งที่ปลอดภัย ไม่เลยเถิด

ก่อนเติมหลอดสุดท้ายซึ่งแรงที่สุด ให้แบ่งกองสีไว้ราวหนึ่งในสี่ อย่าแตะต้อง ถ้าเลยสีที่ต้องการ ส่วนนี้จะช่วยดึงกลับมาโดยไม่ต้องเริ่มใหม่ ลำดับการผสมในจานสีก็จะบอกให้คุณทำในจังหวะที่เหมาะ

การตวง: เม็ดถั่ว ส่วน และนิดเดียว

ในสูตร “หนึ่งส่วน” คือปริมาณที่คุณเลือกเอง: เม็ดถั่ว เม็ดเฮเซลนัต หรือหนึ่งช้อน ที่สำคัญคือทุกส่วนต้องเท่ากัน “นิดเดียว” น้อยกว่านั้นมาก คือสีที่ติดปลายมีดผสมสี ราวหนึ่งในสี่ส่วนในสูตรของ Tubomix ถ้าเป็นปริมาณน้อยๆ ให้ผสมที่มุมสะอาดของจานสี

บางครั้งหลอดที่แรงมากควรมีสัดส่วนน้อยมากในสีผสม แม้แต่นิดเดียวก็ยังมากเกินไป Tubomix จะแนะนำให้ผสมมันกับสีขาวก่อน แล้วตวงสีตั้งต้นนี้เหมือนเป็นหลอดหนึ่ง สูตรจึงมีสองขั้น ขั้นแรก: “ผสมสีตั้งต้นก่อน: สีดำ 1 ส่วน + สีขาว 9 ส่วน ขั้นต่อไปใช้สีตั้งต้นนี้” แล้วตัวอย่างเช่น: “สีตั้งต้น 1 ส่วน + สีขาว 12 ส่วน” คนวาดภาพตวงสีดำหรือสีน้ำเงินพทาโลปริมาณจิ๋วๆ กันแบบนี้

ผสมให้ทั่วด้วยมีดผสมสี

เช็ดมีดผสมสีทุกครั้งที่เปลี่ยนหลอด สีน้ำเงินพทาโลแค่รอยเดียวก็ทำให้สีขาวทั้งกองเลอะได้ และผสมจนไม่เห็นริ้วเลย สีที่ยังมีริ้วจะหลอกตาเรื่องสีของมัน และจะเปลี่ยนอีกเมื่ออยู่ใต้พู่กัน

ป้ายสีทดลอง

ก่อนวาด แต้มสีผสมไว้ข้างแบบที่วาด หรือบนกระดาษเศษ เทียบกันใกล้ๆ และจากระยะไกล สีบนจานสีตัดสินยาก ล้อมรอบด้วยสีขาว มันดูเข้มกว่าความจริง ล้อมรอบด้วยสีอื่น มันก็เปลี่ยนอีก ถ้าอยากดูมันตัวเดียว ให้มองผ่านรู 5 มม. ที่เจาะบนการ์ดสีเทา สีรอบข้างจะหายไป

สีเปลี่ยนเมื่อแห้ง

สีเปลี่ยนไปเล็กน้อยเมื่อแห้ง สีอะคริลิกมักเข้มขึ้นนิดหน่อย เพราะตัวประสานที่ขาวขุ่นตอนสดจะใสเมื่อแห้ง (บางซีรีส์รุ่นใหม่แทบไม่เปลี่ยน) สีน้ำมันเปลี่ยนน้อย แต่ชั้นสีอาจ “จม” เมื่อแห้ง กลายเป็นด้านและดูหม่นจนกว่าจะเคลือบวานิช สีน้ำอ่อนลงชัดเจนเมื่อแห้ง สีกวอชแห้งแล้วสีเข้มจะอ่อนลง สีอ่อนจะเข้มขึ้น ทุกอย่างขยับเข้าหาตรงกลาง

เปียก แล้วแห้ง

สีผสมเดียวกัน ตอนสดบนจานสี แล้วตอนแห้งบนผ้าใบ

ภาพประกอบ: สีอะคริลิกเข้มขึ้นเล็กน้อยเมื่อแห้ง เพราะตัวประสานที่ขาวขุ่นตอนสดจะใสเมื่อแห้ง มากน้อยแค่ไหนขึ้นกับยี่ห้อ

ฝึกให้เป็นนิสัย รอป้ายสีทดลองแห้งก่อนตัดสิน โดยเฉพาะสีอะคริลิกและสีน้ำ ถ้าสีแห้งแล้วเข้มไป ครั้งหน้าผสมให้อ่อนลงหน่อย Tubomix แสดงสีผสมโดยประมาณตอนแห้งหรือตอนเคลือบวานิชได้ (“แห้ง / เคลือบวานิช”) เป็นแค่ค่าประมาณ การเปลี่ยนแปลงขึ้นกับยี่ห้อและความหนา ป้ายสีทดลองที่แห้งแล้วของคุณยังเป็นผู้ตัดสินคนเดียว

สิ่งที่ควรจำ

• เริ่มจากหลอดที่อ่อนที่สุดหรือแรงน้อยที่สุด แล้วเติมหลอดที่แรงทีละเม็ดถั่ว
• เอาสีออกจากสีผสมไม่ได้ ค่อยๆ เข้าหาสีทีละก้าวเล็กๆ อย่าให้เลย และแบ่งกองสีไว้หนึ่งในสี่ก่อนเติมหลอดที่แรงที่สุด
• เช็ดมีดผสมสีทุกครั้งที่เปลี่ยนหลอด และผสมจนไม่เห็นริ้ว
• ในสูตร ทุกส่วนเท่ากัน นิดเดียวคือราวหนึ่งในสี่ส่วน
• ป้ายสีทดลอง รอให้แห้ง แล้วเทียบกับแบบที่วาด ทั้งใกล้ๆ และจากระยะไกล

อ่านเพิ่มเติม

• Basic mixing method: วิธีผสมสีทีละขั้นของ Bruce MacEvoy (ภาษาอังกฤษ)
• Acrylic colour shift: ทำไมสีอะคริลิกเข้มขึ้นเมื่อแห้ง อธิบายโดยผู้ผลิตสี (ภาษาอังกฤษ)
• Oiling out a painting: จุดด้านหม่นบนภาพสีน้ำมันที่สีจม และวิธีทำให้กลับมาสด (ภาษาอังกฤษ)
• Adaptation, anchoring & contrast: ทำไมสีดูต่างไปเมื่ออยู่ข้างสีอื่น (ภาษาอังกฤษ)